السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
502
تفسير الميزان ( فارسي )
« أَنَّكَ تَرَى الأَرْضَ خاشِعَةً ، فَإِذا أَنْزَلْنا عَلَيْهَا الْماءَ اهْتَزَّتْ وَرَبَتْ ، إِنَّ الَّذِي أَحْياها لَمُحْيِ الْمَوْتى » ، « 1 » و نيز فرموده : « وَما يَسْتَوِي الأَحْياءُ وَلَا الأَمْواتُ » ، « 2 » و نيز فرموده : « وَجَعَلْنا مِنَ الْماءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ » ، « 3 » و اين آيه شامل حيات همه اقسام زنده مىشود ، چه انسان و چه حيوان و چه گياه . همانطور كه آيات فوق موجود زنده را سه قسمت مىكرد ، آيات زير هم زندگى را چند قسمت مىكند : « وَرَضُوا بِالْحَياةِ الدُّنْيا وَاطْمَأَنُّوا بِها » . « 4 » « رَبَّنا أَمَتَّنَا اثْنَتَيْنِ وَأَحْيَيْتَنَا اثْنَتَيْنِ » . « 5 » كه دو بار زنده كردن در آيه ، شامل زندگى در برزخ و زندگى در آخرت مىشود و آيه قبلى هم از زندگى دنيا سخن مىگفت ، پس زندگى هم سه قسم است ، همانطور كه زندگان سه قسم هستند . و خداى سبحان با اينكه زندگى دنيا را زندگى دانسته ، ولى در عين حال در مواردى از كلامش آن را زندگى پست و خوار و غير قابل اعتنا دانسته ، از آن جمله فرموده : « وَمَا الْحَياةُ الدُّنْيا فِي الآخِرَةِ إِلَّا مَتاعٌ » . « 6 » « تَبْتَغُونَ عَرَضَ الْحَياةِ الدُّنْيا » . « 7 » « تُرِيدُ زِينَةَ الْحَياةِ الدُّنْيا » . « 8 » « وَمَا الْحَياةُ الدُّنْيا إِلَّا لَعِبٌ وَلَهْوٌ » . « 9 » « وَمَا الْحَياةُ الدُّنْيا إِلَّا مَتاعُ الْغُرُورِ » . « 10 »
--> ( 1 ) تو زمين را مىبينى كه بى حركت افتاده ، همين كه ما آب را بر آن نازل مىكنيم ، به جنب و جوش مىافتد ، و پف مىكند ، آن كسى كه آن را زنده كرد همان كسى است كه مردگان را زنده خواهد كرد . « سوره فصلت ، آيه 39 » ( 2 ) زندگان همه با هم برابر نيستند ، مردگان هم مساوى نيستند . « سوره فاطر ، آيه 22 » ( 3 ) ما چنين كردهايم كه زندگان از آب زنده باشند . « سوره انبياء ، آيه 30 » ( 4 ) به زندگى راضى و قانع شدند و به آن دل بستند . « سوره يونس ، آيه 7 » ( 5 ) پروردگارا دو بار ما را ميراندى و دو بار زنده كردى . « سوره مؤمن ، آيه 11 » ( 6 ) زندگى دنيا در برابر زندگى آخرت جز چيز كوچكى نيست . « سوره رعد ، آيه 26 » ( 7 ) شما همه در پى كالاى پست هستيد . « سوره نساء ، آيه 96 » ( 8 ) زينت زندگى پست را مىخواهى . « سوره كهف ، آيه 28 » ( 9 ) زندگى پست دنيا جز بازى و بيهوده كارى نيست . « سوره انعام ، آيه 32 » ( 10 ) زندگى دنيا به جز دام فريب چيز ديگرى نيست . « سوره حديد ، آيه 20 »